सप्लिमेंट लेबल कसे वाचावे: लेबलवर काय आहे (आणि काय नाही) हे समजून घेण्याकरिता एक संपूर्ण मार्गदर्शक

महत्त्वाचे मुद्दे

बाटलीमध्ये काय आहे याबद्दल कंपनी काय सांगते हे लेबल तुम्हाला दर्शवते आणि उत्पादन विकले जाण्यापूर्वी FDA त्या दाव्याची पडताळणी करत नाही. यामुळे चार ओळी तुमचे लक्ष देण्यास पात्र ठरतात: सर्व्हिंगचा आकार (serving size) (जो तुमचा प्रति डोस खरा खर्च ठरवतो), प्रत्येक घटकाचे मिलिग्रॅममधील प्रमाण आणि रूप (मॅग्नेशियम ऑक्साईड आणि मॅग्नेशियम ग्लायसिनेट हे एकमेकांऐवजी वापरण्याजोगे नाहीत, आणि ऑक्साईडचे शोषण निकृष्ट दर्जाचे होते (Firoz & Graber, 2001, Magnes Res)), “प्रोप्रायटरी ब्लेंड” (proprietary blend) म्हणून विकले जाणारे काहीही, आणि त्यातील घटकांना पुष्टी देणारा शिक्का किंवा प्रमाणपत्र. हर्बल उत्पादनांच्या लेबल्समध्ये अनुपालनाच्या (compliance) सर्वाधिक समस्या असतात; ५१ आयुर्वेदिक उत्पादनांच्या एका पुनरावलोकनात, ६१% उत्पादनांमध्ये किमान एक लेबलिंग उल्लंघन आढळले (Jordan et al., 2023, Food Control).

सप्लिमेंट लेबल कसे वाचावे: पुढील भागापासून नाही, तर मागील भागापासून सुरुवात करा

पुढील पॅनेल ही मार्केटिंगची जागा आहे आणि उत्पादनाचे नाव आणि निव्वळ प्रमाण यापलीकडे यासाठी मोजकेच सामग्री नियम आहेत. मागील पॅनेलवर Supplement Facts बॉक्स असतो, ज्यामध्ये फेडरल नियमांनुसार सर्व्हिंगचा आकार, प्रत्येक आहारातील घटक नावानुसार आणि प्रमाणानुसार, आणि अस्तित्वात असेल तिथे Daily Value ची टक्केवारी देणे आवश्यक असते. आधी मागील भाग वाचा आणि तुम्ही योग्य उत्पादन निवडले आहे याची केवळ खात्री करण्यासाठी पुढील भागाचा वापर करा.

Dietary Supplement Health and Education Act of 1994 अंतर्गत, सप्लिमेंट्सचे नियमन अन्नाचा एक प्रकार म्हणून केले जाते. त्याचे लेबल सत्य आहे याची खात्री करण्याची जबाबदारी उत्पादकाची असते आणि FDA सहसा उत्पादन बाजारात आल्यानंतरच कारवाई करते. Supplement Facts पॅनेलचे स्वरूप 21 CFR 101.36 मध्ये मांडले आहे आणि FDA चे सोप्या भाषेतील Dietary Supplement Labeling Guide प्रत्येक आवश्यक घटकाची सविस्तर माहिती देते.

बाटलीमध्ये प्रत्यक्षात काय आहे यावरील अभ्यासांवरून हे दिसून येते की मागील पॅनेल तुमच्या अधिक वेळेस का पात्र आहे. शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय असलेल्या १९५ सप्लिमेंट खरेदीदारांच्या एका सर्वेक्षणात असे आढळले की ६८% लोकांनी सांगितले की लेबलवरील माहितीने त्यांनी काय खरेदी केले यावर प्रभाव टाकला (Gabriels & Lambert, 2013, Nutr J). तरीही जेव्हा एका जुन्या विश्लेषणात १२ ओव्हर-द-काउंटर स्टिरॉइड-प्रीकर्सर सप्लिमेंट्सची चाचणी घेण्यात आली, तेव्हा ११ उत्पादनांमध्ये लेबल केलेल्या प्रमाणापेक्षा कमी प्रमाण होते, एका उत्पादनामध्ये ७७% जास्त होते आणि एका उत्पादनामध्ये टेस्टोस्टेरॉन होते जे लेबलवर अजिबात नमूद नव्हते (Green et al., 2001, Clin J Sport Med). उत्पादनाचे मूल्यांकन करण्यासाठी लेबल हा सुरुवातीचा बिंदू आहे. तो अंतिम बिंदू असू शकत नाही.

नमुना लेबल, ओळीनुसार वाचन

खालील तक्त्यामध्ये एका काल्पनिक मॅग्नेशियम उत्पादनाची माहिती आणि प्रत्येक ओळीने तुम्हाला काय तपासण्यास प्रवृत्त केले पाहिजे हे दर्शविले आहे. प्रत्येक वास्तविक लेबल याच रचनेचे अनुसरण करते, त्यामुळे एकदा तुम्ही हे वाचू शकलात की तुम्ही त्यापैकी जवळजवळ कोणतेही लेबल वाचू शकता. टिपांचा स्तंभ (notes column) असा आहे जेथे बहुतेक खरेदीचे निर्णय घेतले जातात.

लक्षात घ्या की पहिल्या दोन ओळी तुम्ही काय किंमत मोजता हे ठरवतात, मधल्या तीन ओळी तुम्हाला काय मिळते हे ठरवतात आणि शेवटच्या तीन ओळी कंपनी मूलभूत नियमांचे पालन करत आहे की नाही हे सांगतात. स्टोअरच्या रांगेत तुमच्याकडे फक्त एक मिनिट असल्यास, तिसरी, पाचवी आणि शेवटची ओळ वाचा.

सर्व्हिंगचा आकार आणि प्रति कंटेनर सर्व्हिंग्स

Supplement Facts बॉक्समधील प्रमाण एका सर्व्हिंगसाठी लागू होते, आणि एक सर्व्हिंग ही एक कॅप्सूल किंवा सहा असू शकते. कोणत्याही घटकाच्या प्रमाणापूर्वी सर्व्हिंगचा आकार वाचा, कारण १,००० mg चा आकडा जेव्हा चार कॅप्सूल घेतल्यावर पूर्ण होतो तेव्हा त्याचा अर्थ खूप वेगळा असतो.

मोठ्या सर्व्हिंगचे आकार कोलॅजन, क्रिएटिन किंवा हर्बल पावडरसारख्या मोठ्या प्रमाणात असलेल्या घटकांच्या उत्पादनांमध्ये सामान्य असतात आणि बाटली प्रत्यक्षात जितकी फायदेशीर आहे त्यापेक्षा अधिक दिसावी यासाठी ते कधीकधी वापरले जातात. दोन उत्पादनांची तुलना करण्याचा एक जलद मार्ग म्हणजे समान डोसवर सामान्यीकरण (normalize) करणे. समजा Product A हे २५० mg च्या ६० कॅप्सूल $३० मध्ये विकते आणि Product B हे ५०० mg च्या ३० कॅप्सूल $३५ मध्ये विकते. ५०० mg च्या डोसवर, A चा खर्च दररोज $१.०० येतो आणि B चा खर्च $१.१७ येतो. स्वस्त बाटली म्हणजे येथे स्वस्त डोस आहे, परंतु हे समीकरण अनेकदा उलट होते ज्यामुळे प्रत्येक वेळी हिशोब करणे योग्य ठरते.

सुरक्षिततेसाठी सर्व्हिंगचा आकार देखील महत्त्वाचा आहे. जर सूचनांमध्ये “दिवसातून तीन वेळा २ कॅप्सूल पर्यंत घ्या” असे म्हटले असेल, तर तुमचा जास्तीत जास्त वापर हा पॅनेलवरील प्रत्येक घटकाच्या सहा कॅप्सूलइतका होतो, ज्यामुळे मेदात विरघळणारे व्हिटॅमिन (fat-soluble vitamin) एका सर्व्हिंगवर छापलेल्या प्रमाणापेक्षा खूप पुढे जाऊ शकते.

घटकांचे प्रमाण, रूपे आणि % Daily Value

प्रत्येक सक्रिय घटकाचे mg, mcg किंवा IU मध्ये विशिष्ट प्रमाण असले पाहिजे आणि त्याचे रूप कंसात दिसले पाहिजे, जसे की “vitamin D (as cholecalciferol).” % Daily Value एका सर्व्हिंगची प्रौढांसाठीच्या संदर्भ सेवनाशी तुलना करते. ढोबळ मार्गदर्शक म्हणून, ५% DV किंवा त्याहून कमी कमी आहे आणि २०% DV किंवा त्याहून अधिक जास्त आहे.

बहुतेक खरेदीदारांच्या लक्षात येते त्यापेक्षा रूप अधिक महत्त्वाचे असते. व्यावसायिक मॅग्नेशियम घटकांच्या जैवउपलब्धतेच्या (bioavailability) तुलनेत, मॅग्नेशियम ऑक्साईडचे अंशतः शोषण सुमारे ४% होते, तर मॅग्नेशियम क्लोराईड, लॅक्टेट आणि एस्पार्टेट लक्षणीयरीत्या जास्त आणि अंदाजे समान दराने शोषले गेले (Firoz & Graber, 2001, Magnes Res). दोन्ही बाटल्या ज्यांवर “Magnesium 400 mg” असे म्हटले आहे त्या तुमच्या रक्तप्रवाहात खूप भिन्न प्रमाण पोहचवू शकतात. एका खनिजासाठी रूप चित्र कसे बदलते हे तुम्हाला पहायचे असल्यास, आमचे magnesium L-threonate वरील मार्गदर्शक तपशीलात जाते.

तुम्ही उच्च %DV कसा वाचता हे पोषकावर अवलंबून असते. B12 आणि व्हिटॅमिन C सारख्या पाण्यात विरघळणाऱ्या जीवनसत्त्वांमध्ये विस्तृत मर्यादा असतात; १,००० mcg च्या B12 टॅब्लेटवर Daily Value च्या हजारो टक्के असे वाचले जाते कारण DV फक्त २.४ mcg आहे. मेदात विरघळणारी जीवनसत्त्वे वेगळी असतात कारण शरीर ती साठवून ठेवते. पूर्वनिर्मित व्हिटॅमिन A (retinol) हे सर्वात स्पष्ट उदाहरण आहे. Nurses’ Health Study मध्ये, दररोज २,००० mcg किंवा त्याहून अधिक रेटिनॉलचे सेवन करणाऱ्या महिलांमध्ये ५०० mcg पेक्षा कमी सेवन करणाऱ्या महिलांच्या तुलनेत हिप फ्रॅक्चरचा सापेक्ष धोका जास्त होता (Feskanich et al., 2002, JAMA). लेबलवरील व्हिटॅमिन A “as retinyl palmitate” म्हणून येते की “as beta-carotene” म्हणून येते ते तपासा, कारण केवळ रेटिनॉलच्या रूपांमध्येच ही चिंता असते.

टक्केवारीच्या जागी डॅगर चिन्ह (†) असण्याचा अर्थ असा आहे की कोणतीही Daily Value निश्चित केलेली नाही. वनस्पती, मशरूम, प्रोबायोटिक्स, CoQ10 आणि बहुतेक विशेष घटकांसाठी हे सामान्य आहे. यांच्यासाठी, एकमेव उपयुक्त निकष म्हणजे मानवी अभ्यासात वापरला जाणारा डोस, म्हणून एखादी संख्या अर्थपूर्ण आहे असे गृहीत धरण्यापूर्वी संशोधनाचा शोध घ्या.

प्रोप्रायटरी ब्लेंड्स

प्रोप्रायटरी ब्लेंड (proprietary blend) प्रत्येक घटकाचे प्रमाण न देता एका एकत्रित वजनाखाली अनेक घटकांची यादी देते. हे कायदेशीर आहे, आणि घटक वजनानुसार उतरत्या क्रमाने दिसणे आवश्यक आहे, परंतु महाग घटक मिश्रणाचा बहुतांश भाग बनवतो की केवळ नाममात्र आहे हे तुम्ही सांगू शकत नाही.

काही फॉर्म्युलेटर्स असा युक्तिवाद करतात की ब्लेंड्स एखाद्या रेसिपीचे अनुकरणापासून संरक्षण करतात. प्रत्यक्षात, खरेदीदारावर होणारा परिणाम दोन्ही प्रकारे समानच असतो: तुम्ही प्रकाशित संशोधनासह डोसची तुलना करू शकत नाही. सहा घटक असलेल्या “Focus Complex 600 mg” चे उदाहरण घ्या. जर वजन समान असते, तर प्रत्येक घटक १०० mg असता. ते जवळजवळ कधीच नसतात, आणि सूचीबद्ध केलेला पहिला घटक ६०० पैकी ५५० mg चा असू शकतो.

मशरूम उत्पादनांमध्ये ब्लेंड्स वारंवार दिसतात. जर एखाद्या लेबलवर ५०० mg च्या ब्लेंडमध्ये चार मशरूमची यादी दिली असेल आणि तुम्हाला ज्या मानवी चाचणीची काळजी आहे त्यात एकाच प्रजातीचे अनेक ग्रॅम वापरले गेले असतील, तर वजन कसेही विभागले गेले तरी ब्लेंड त्या डोसपर्यंत पोहोचू शकत नाही. mushroom complexes वरील आमचा लेख प्रत्यक्ष आकड्यांसह हे स्पष्ट करतो.

इतर घटक आणि ॲलर्जिनची विधाने

“इतर घटक” मध्ये अशा प्रत्येक गोष्टीची यादी असते जी सक्रिय डाएट्री घटक नाही: कॅप्सूलचे आवरण, फिलर्स, फ्लो एजंट्स, कोटिंग्ज, रंग, गोड करणारे घटक (sweeteners) आणि संरक्षक (preservatives). ॲलर्जिनच्या विधानाने उपस्थित असलेल्या नऊ प्रमुख अन्न ॲलर्जिनपैकी कोणतीही माहिती जाहीर करणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये तीळ समाविष्ट आहे, जे १ जानेवारी २०२३ पासून यादीत जोडले गेले होते.

काही घटक (excipients) हे निव्वळ अशा गोष्टी असतात ज्यातून कॅप्सूल तयार केल्या जातात. हायप्रोमेलोज किंवा जिलेटिन आवरण बनवते, मायक्रोक्रिस्टलाइन सेल्युलोज किंवा तांदळाचे पीठ आकारमान वाढवते आणि मॅग्नेशियम स्टिअरेट किंवा सिलिकॉन डायऑक्साइड पावडरला मशीनमधून सहज प्रवाहित ठेवते. यांची एक लहान यादी सामान्य आहे. एक मोठी यादी ज्यामध्ये अनेक कृत्रिम रंग, हायड्रोजनेटेड तेले किंवा टायटॅनियम डायऑक्साइड समाविष्ट आहेत ती तुम्हाला सांगते की फॉर्म्युला स्वरूप किंवा खर्चाभोवती तयार केला गेला होता. अमेरिकेतील खाद्यपदार्थ आणि सप्लिमेंट्समध्ये टायटॅनियम डायऑक्साइडला अजूनही परवानगी आहे, परंतु युरोपियन युनियनने २०२२ मध्ये अन्न ॲडिटीव्ह म्हणून त्यास मान्यता देणे बंद केले.

ॲलर्जिनचे नियम सुधारित केलेल्या Food Allergen Labeling and Consumer Protection Act मधून आले आहेत. समाविष्ट केलेले ॲलर्जिन म्हणजे दूध, अंडी, मासे, क्रस्टेशियन शेलफिश, ट्री नट्स, शेंगदाणे, गहू, सोयाबीन आणि तीळ. सामायिक उपकरणे किंवा सुविधांविषयीची विधाने (“ट्री नट्सवर देखील प्रक्रिया करणाऱ्या सुविधेत तयार केलेले”) ऐच्छिक आहेत. तुम्हाला तीव्र ॲलर्जी असल्यास, इशारा गहाळ असण्यावरून अर्थ काढण्याऐवजी उत्पादकाशी संपर्क साधा.

ओळखीचे विधान आणि उत्पादकाची ओळ

पुढील पॅनेलने उत्पादनाची डाएट्री सप्लिमेंट म्हणून ओळख पटवणे आवश्यक आहे. फेडरल नियम “dietary” या शब्दाच्या जागी घटकाचे नाव वापरण्याची परवानगी देतात, त्यामुळे “Dietary Supplement” इतकेच “Magnesium Supplement” हे देखील वैध आहे. मागील किंवा बाजूच्या भागाने उत्पादक, पॅकर किंवा वितरकाचे नाव आणि व्यवसायाचे ठिकाण देखील दिले पाहिजे.

ओळखीचा नियम 21 CFR 101.3 मध्ये आहे. जे उत्पादन स्वतःला कुठेही सप्लिमेंटच्या विधानाशिवाय केवळ “wellness formula” किंवा “daily ritual” म्हणवते, त्यामध्ये मूलभूत आवश्यक घटक गहाळ आहे. वर उल्लेख केलेल्या आयुर्वेदिक उत्पादनांच्या पुनरावलोकनात, २७% लेबल्सवर नियमांचे पालन न केलेले ओळखीचे विधान दिसले आणि २५% वर देशांतर्गत पत्ता किंवा फोन नंबर नियमांचे पालन न केलेला किंवा गहाळ होता (Jordan et al., 2023, Food Control).

पत्त्याची ओळ एका व्यावहारिक कारणास्तव महत्त्वाची आहे. गंभीर प्रतिकूल घटनांची माहिती कंपनीला कळवणे शक्य असावे लागते, आणि कार्यरत अमेरिकन संपर्क नसलेले लेबल ते कठीण बनवते. हे तुम्हाला खरेदी करण्यापूर्वी FDA च्या सार्वजनिक warning letter database मध्ये शोधण्यासाठी एक नाव देखील देते.

रचना/कार्यविषयक दावे आणि FDA अस्वीकरण (disclaimer)

सप्लिमेंट लेबल्स एखादे पोषक द्रव्य शरीराच्या सामान्य रचनेवर किंवा कार्यावर कसा परिणाम करते याचे वर्णन करू शकतात, जसे की “हाडे निरोगी ठेवण्यास मदत करते.” या दाव्यांचे FDA कडून आधी पुनरावलोकन केले जात नाही, म्हणून त्यांच्यावर हे अस्वीकरण असणे आवश्यक आहे की या विधानाचे FDA कडून मूल्यांकन केलेले नाही आणि हे उत्पादन कोणत्याही रोगाचे निदान, उपचार, बरा करण्यासाठी किंवा प्रतिबंध करण्यासाठी नाही.

या विधानांचे नियम 21 CFR 101.93 मध्ये आहेत. सप्लिमेंट रोगावर उपचार करण्याचा किंवा प्रतिबंध करण्याचा दावा करू शकत नाही. पोषक द्रव्याचा संबंध रोगाचा धोका कमी करण्याशी जोडणाऱ्या मोजक्या आरोग्यविषयक दाव्यांना FDA च्या पुनरावलोकनानंतर अधिकृत केले गेले आहे; पुरेसे कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D व ऑस्टिओपोरोसिसचा धोका हे याचे सर्वात प्रसिद्ध उदाहरण आहे. त्या दाव्यांमध्ये विशिष्ट, नियमन केलेले शब्द वापरले जातात.

जेव्हा एखादे लेबल रोग बरा करण्याचे, चरबी वितळवण्याचे किंवा डॉक्टरांच्या औषधाला पर्याय देण्याचे वचन देते, तेव्हा समस्या केवळ शब्दांच्या पलीकडची आहे असे गृहीत धरा. लैंगिक क्षमता वाढवणे, वजन कमी करणे आणि स्नायू कमावणे या उद्देशांसाठी विकल्या जाणाऱ्या उत्पादनांमध्ये लपविलेले औषधी घटक आढळल्याचे FDA चे सर्वाधिक निष्कर्ष आहेत. 2007 आणि 2016 दरम्यान एजन्सीने 776 भेसळयुक्त सप्लिमेंट्स ओळखली; सिल्डेनाफिल, सिब्युट्रामाइन आणि सिंथेटिक स्टिरॉइड्स ही सर्वात सामान्य लपविलेली औषधे होती (Tucker et al., 2018, JAMA Netw Open). रिकॉल (उत्पादने बाजारातून मागे घेणे) केल्याने समस्या नेहमीच सुटत नाही. FDA ने कारवाई केल्यानंतर किमान सहा महिन्यांनी संशोधकांनी जेव्हा मागे घेतलेली उत्पादने विकत घेतली, तेव्हा सुमारे दोन-तृतीयांश उत्पादनांमध्ये अजूनही बंदी घातलेले औषध होते (Cohen et al., 2014, JAMA).

थर्ड-पार्टी सील्स आणि ते काय सत्यापित करतात

USP, NSF किंवा तत्सम प्रोग्रामच्या सीलचा अर्थ असा आहे की एका स्वतंत्र संस्थेने उत्पादनाची ओळख, प्रमाण आणि विशिष्ट दूषित घटकांसाठी चाचणी केली आहे. याचा अर्थ उत्पादन दिलेल्या हेतूसाठी कार्य करतेच असा नाही. प्रमाणित करणाऱ्या संस्थेच्या वेबसाइटवर सूचीची नेहमी खात्री करा, कारण छापलेला लोगो कालबाह्य किंवा अनधिकृत असू शकतो.

ज्या श्रेणींमध्ये समस्या सामान्य आहेत तिथे सील्सना सर्वाधिक महत्त्व असते. 12 कंपन्यांच्या 44 हर्बल उत्पादनांच्या DNA बारकोडिंग अभ्यासात त्यापैकी 59% उत्पादनांमध्ये लेबलवर नसलेल्या वनस्पती प्रजाती आढळल्या, आणि 12 पैकी केवळ 2 कंपन्यांकडे बदली घटक, दूषित घटक किंवा फिलर्स नसलेली उत्पादने होती (Newmaster et al., 2013, BMC Med). रासायनिक चाचणी त्या सर्व समस्या पकडू शकणार नाही, परंतु वनस्पतीची ओळख तपासणारा प्रमाणन कार्यक्रम तुम्हाला केवळ लेबलपेक्षा खूप चांगला सुरुवातीचा बिंदू देतो.

आमचे थर्ड-पार्टी चाचणी वरील स्वतंत्र मार्गदर्शक प्रमुख प्रोग्राम्सची तुलना करते. दूषित घटकांसाठी, विशेषतः वनस्पती आणि मशरूममधील जड धातूंसाठी (heavy metals), पास/नापास विधानापेक्षा प्रत्यक्ष आकड्यांसह बॅचचे सर्टिफिकेट ऑफ अ‍ॅनालिसिस अधिक माहितीपूर्ण असते; शिलाजीतची जड धातूंसाठी चाचणी यावरील आमचा लेख एक सखोल पॅनेल कसा दिसतो हे दर्शवतो.

तारखा आणि साठवणुकीचे निर्देश

एक्स्पायरी किंवा “बेस्ट बाय” तारीख हे दर्शवते की नमूद केलेल्या साठवणुकीच्या परिस्थितीत उत्पादन त्याच्या लेबलवरील क्षमता किती काळ टिकवून ठेवेल अशी कंपनीची अपेक्षा आहे. सप्लिमेंट्सवर ही तारीख असणे बंधनकारक नाही, परंतु जर तारीख दिली असेल तर तिला स्थिरता डेटाचा (stability data) आधार असावा. उष्णता, प्रकाश आणि आर्द्रता तो कालावधी कमी करतात.

प्रोबायोटिक्स आणि फिश ऑइल हे सर्वात संवेदनशील आहेत. प्रोबायोटिक लेबल्सवर “उत्पादनाच्या वेळी” ऐवजी “एक्स्पायरीच्या वेळी” कॉलनी-फॉर्मिंग युनिट्स नमूद असावेत, कारण जिवंत घटकांची संख्या कालांतराने कमी होते. फिश ऑइलचे ऑक्सिडायझेशन होऊ शकते, आणि बाटली उघडल्यावर येणारा तीव्र खवट वास हे त्याचा वापर थांबवण्याचे एक कारण आहे. व्हिटॅमिन C आणि अनेक हर्बल पावडर उघडल्यानंतर ओलावा शोषून घेतात, म्हणून डेसिकंट पॅकेट (ओलावा शोषक पुडी) आत ठेवा आणि झाकण बंद ठेवा. जर एखादे उत्पादन अनेक दिवस गरम डिलिव्हरी ट्रकमध्ये राहिले असेल, तर छापलेली तारीख अशा परिस्थितीचे गृहीतक धरते जी त्याला प्रत्यक्षात मिळाली नाही. विशेषतः पोटाच्या उत्पादनांसाठी, आमचे प्रोबायोटिक मार्गदर्शक लेबलवर काय पाहावे हे सांगते.

पाच सामान्य लेबल्स आणि त्यातील प्रत्येक लेबल लपवत असलेली समस्या

लेबलमधील बहुतेक समस्या काही ठरावीक आवर्तक पद्धतींमध्ये मोडतात. खालील उदाहरणे वास्तविक उत्पादनांऐवजी संमिश्र आहेत, परंतु प्रत्येक पद्धत अशी आहे जी तुम्हाला दुकानांच्या शेल्फवर दिसेल. एकदा तुम्हाला कुठे पाहायचे हे समजले की त्यांना ओळखण्यासाठी काही सेकंद लागतात.

हळदीचे उदाहरण विशेषतः सामान्य आहे. कच्च्या मुळाच्या पावडरमध्ये केवळ काही टक्के कर्क्युमिनॉइड्स असतात, त्यामुळे “1,000 mg हळद” आणि “1,000 mg हळदीचा अर्क (95% कर्क्युमिनॉइड्स)” ही पूर्णपणे भिन्न उत्पादने आहेत जी एकाच किंमतीत शेजारी शेजारी असू शकतात.

लेबल तपासण्यापूर्वी ब्रँड तपासणे

कोणत्याही एका उत्पादनाचे वाचन करण्यापूर्वी तीन विनामूल्य तपासण्या तुम्हाला कंपनीबद्दल बरेच काही सांगतात: FDA वॉर्निंग लेटर डेटाबेसमध्ये तिचे नाव शोधा, तिचे कोणतेही उत्पादन प्रमाणन संस्थेच्या सार्वजनिक सूचीमध्ये दिसते का ते तपासा, आणि तिच्या वेबसाइटवर बॅचचे सर्टिफिकेट्स ऑफ अ‍ॅनालिसिस शोधा. या तिन्हींमध्ये उत्तीर्ण होणाऱ्या ब्रँड्समध्ये लेबलबाबतचे अनपेक्षित धोके कमी असतात.

तपासणीत उत्पादन नियमांचे उल्लंघन आढळल्यानंतर किंवा FDA ला बेकायदेशीर दावे किंवा लपविलेले घटक आढळल्यानंतर वॉर्निंग लेटर्स जारी केली जातात. अनेक वर्षांपूर्वीचे एक पत्र ज्याला कंपनीने उत्तर दिले आणि निराकरण केले, ती गोष्ट सातत्याने पत्रे मिळण्याच्या पद्धतीपेक्षा वेगळी आहे. NIH विनामूल्य Dietary Supplement Label Database देखील चालवते, ज्यामध्ये हजारो उत्पादनांच्या लेबलच्या प्रतिमा आणि मजकूर असतो आणि ते तुम्हाला ब्रँड्समधील फॉर्म्युलेशन्सची तुलना करू देते (Betz et al., 2018, J Nutr).

यातील काहीही उच्च-जोखीम श्रेणींमधील सावधगिरीची जागा घेत नाही. सप्लिमेंट्सचे प्रतिकूल परिणाम दरवर्षी अंदाजे 23,005 लोकांना यू.एस. इमर्जन्सी विभागांमध्ये पाठवतात, ज्यामध्ये प्रौढांमध्ये वजन कमी करणारी आणि ऊर्जा देणारी उत्पादने आघाडीवर असतात (Geller et al., 2015, N Engl J Med). जर एखादे उत्पादन या श्रेणींपैकी एका श्रेणीत येत असेल, तर तुमच्या फार्मासिस्टला तुमच्यासोबत लेबल पाहण्यास सांगा, विशेषतः जर तुम्ही डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधे घेत असाल.

बाटलीच्या समोरील भागावरील वाक्प्रचार ज्यांच्याकडे तुम्ही मुख्यतः दुर्लक्ष करू शकता

“नैसर्गिक,” “स्वच्छ,” “क्लिनिकली स्टडीड,” “डॉक्टर फॉर्म्युलेटेड,” “प्रीमियम” आणि “मॅक्सिमम स्ट्रेंथ” यांसारख्या शब्दांना सप्लिमेंट्ससाठी कोणतीही निश्चित नियामक व्याख्या नाही. ते तुम्हाला डोस, रूप किंवा शुद्धता सांगत नाहीत. त्यांना केवळ ब्रँडिंग समजा आणि त्याऐवजी मागील पॅनेलवरील तथ्ये शोधा.

“क्लिनिकली स्टडीड” हा या समूहातील सर्वात दिशाभूल करणारा शब्द आहे कारण तो विशिष्ट वाटतो. याचा अर्थ असा असू शकतो की एखाद्या घटकाची चाचणी कुठेतरी, वेगळ्या डोसमधे, वेगळ्या रूपात किंवा वेगळ्या लोकसंख्येमध्ये केली गेली होती. जोपर्यंत लेबल किंवा वेबसाइट अभ्यासाचे नाव देत नाही आणि उत्पादन त्याच्या डोस आणि रूपाशी जुळत नाही, तोपर्यंत हा वाक्प्रचार तुम्हाला या बाटलीबद्दल काहीही सांगत नाही. “डॉक्टर फॉर्म्युलेटेड” मध्येही हीच समस्या आहे. खऱ्या तज्ज्ञाचा सहभाग नाव, पात्रता आणि संदर्भ सूचीसह दाखवणे सोपे आहे; समोरचा एक वाक्प्रचार तसा नसतो.

लपविलेल्या औषधांशी सर्वाधिक वेळा जोडल्या गेलेल्या श्रेणींमध्ये “नैसर्गिक” हा शब्द अतिरिक्त संशयास पात्र ठरतो. अघोषित सिल्डेनाफिल, सिब्युट्रामाइन आणि स्टिरॉइड्सचे FDA चे निष्कर्ष प्रामुख्याने लैंगिक क्षमता, वजन कमी करणे आणि स्नायू कमावणे यासाठी विकल्या जाणाऱ्या उत्पादनांमधून आले आहेत, ज्यापैकी अनेकांचे विपणन हर्बल म्हणून केले गेले होते (Tucker et al., 2018, JAMA Netw Open). “नैसर्गिक” फॉर्म्युल्यातून जलद, नाट्यमय परिणामांचे वचन देणारे उत्पादन हे असे प्रोफाइल आहे जे बहुतेक वेळा चाचणीत नापास होते.

समोरच्या पॅनेलवरील काही दावे अर्थपूर्ण असतात कारण ते नियमन केलेले असतात. “USDA Organic” साठी घटकांचे प्रमाणीकरण आवश्यक असते. अन्न किंवा सप्लिमेंटवरील “ग्लुटेन-फ्री” चा अर्थ असा आहे की उत्पादन 20 पार्ट्स पर मिलियनपेक्षा कमी ग्लुटेनच्या FDA च्या मर्यादेची पूर्तता करते. थर्ड-पार्टी सील ऑनलाइन तपासले जाऊ शकते. हे लक्षात घेण्यासारखे आहेत; उर्वरित केवळ सजावट आहे.

विशिष्ट श्रेणींमध्ये लेबल्स कसे वाचावेत

मूलभूत तपासण्या प्रत्येक सप्लिमेंटला लागू होतात, परंतु प्रत्येक श्रेणीमध्ये एक किंवा दोन ओळी असतात ज्या उर्वरित घटकांपेक्षा अधिक महत्त्वाच्या असतात. फिश ऑइलसाठी हे प्रति सर्व्हिंग EPA अधिक DHA आहे, प्रोबायोटिक्ससाठी हे स्ट्रेनची नावे आणि एक्स्पायरीच्या वेळची संख्या आहे, आणि वनस्पतींसाठी हे वनस्पतीचा भाग आणि मानकीकरण (standardization) आहे.

मल्टीव्हिटॅमिन्स. व्हिटॅमिन A, फोलेट आणि B12 ची रूपे शोधा आणि लोहाचा (iron) समावेश आहे का ते तपासा. मासिक पाळी येणाऱ्या महिलांसाठी लोह उपयुक्त असते आणि बहुतेक पुरुष व रजोनिवृत्ती झालेल्या महिलांसाठी अनावश्यक असते. व्हिटॅमिन D आणि कॅल्शियमच्या प्रमाणाची तुलना तुम्हाला अन्न आणि इतर उत्पादनांमधून आधीच मिळणाऱ्या प्रमाणाशी करा, कारण नकळत दुप्पट डोस होण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे मल्टीव्हिटॅमिन्स आहेत.

फिश आणि अल्गल ऑइल. समोर अनेकदा “1,000 mg फिश ऑइल” असे लिहिलेले असते, परंतु पॅनेल तुम्हाला सांगते की त्यात किती EPA आणि DHA आहे, जी संख्या संशोधनाशी जुळते. 1,000 mg तेल आणि 300 mg EPA अधिक DHA असलेले उत्पादन हे 700 mg असलेल्या उत्पादनापेक्षा अतिशय वेगळी खरेदी आहे. रूप तपासा (ट्रायग्लिसराइड किंवा इथाइल एस्टर) आणि ऑक्सिडेशन किंवा शुद्धतेची चाचणी पहा.

प्रोबायोटिक्स. एक सक्षम लेबल प्रत्येक स्ट्रेनचे नाव प्रजातीनंतरच्या अक्षरे आणि आकड्यांपर्यंत देते, जसे की Lactobacillus rhamnosus GG, कारण परिणाम स्ट्रेन-विशिष्ट असतात. कॉलनी-फॉर्मिंग युनिट्सच्या संख्येची एक्स्पायरी तारखेपर्यंत हमी दिली पाहिजे. इतर कोणत्याही श्रेणीपेक्षा साठवणुकीच्या सूचना येथे जास्त महत्त्वाच्या आहेत.

औषधी वनस्पती आणि मशरूम. वनस्पती किंवा मशरूमचा भाग तपासा (मूळ, पान, फ्रूटिंग बॉडी, मायसेलियम), ती कच्ची पावडर आहे की अर्क, अर्काचे प्रमाण किंवा मानकीकरण, आणि कोणतेही मार्कर संयुग. मशरूमसाठी, एकूण वजनापेक्षा नमूद केलेली बीटा-ग्लुकन टक्केवारी अधिक उपयुक्त आहे. आमचे मशरूम कॉफी मार्गदर्शक हे तपशील तुम्हाला प्रति कप मिळणाऱ्या घटकांमध्ये कसा बदल करतात हे दर्शवते.

प्रोटीन, क्रिएटिन आणि प्री-वर्कआउट्स. स्कूपचा आकार हा सर्व्हिंगचा आकार असतो, त्यामुळे तुम्हाला हवा असलेला डोस गाठण्यासाठी किती स्कूप्स आवश्यक आहेत ते तपासा. प्री-वर्कआउट्सचे वाचन सर्वांत बारकाईने करणे आवश्यक आहे: प्रत्येक स्रोतातून मिळणारे एकूण कॅफिन, आणि तुम्ही ओळखू शकत नाही असे कोणतेही उत्तेजक घटक. तुम्ही चाचणी केल्या जाणाऱ्या खेळात भाग घेत असल्यास, क्रीडा प्रमाणीकरण (sport certification) शोधा.

तुमच्या फार्मासिस्टला लेबल कधी दाखवावे

जर तुम्ही डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधे घेत असाल, गर्भवती असाल किंवा स्तनपान देत असाल, लवकरच शस्त्रक्रिया होणार असेल, किंवा वजन कमी करणारे, ऊर्जा देणारे अथवा लैंगिक क्षमतेचे उत्पादन खरेदी करत असाल, तर काहीही नवीन सुरू करण्यापूर्वी बाटली किंवा सप्लिमेंट फॅक्ट्स पॅनेलचा फोटो फार्मासिस्टकडे घेऊन जा. फार्मासिस्ट परस्परसंवाद (interactions) पटकन आणि सहसा विनामूल्य तपासतात.

काही जोड्या वारंवार समोर येतात. St. John’s wort काही गर्भनिरोधक गोळ्या, अँटीडिप्रेसंट्स आणि अँटीकोग्युलांट्ससह अनेक औषधांचा प्रभाव कमी करते. व्हिटॅमिन K आणि ते समाविष्ट असलेली सप्लिमेंट्स वॉरफेरिनचा प्रभाव निष्प्रभ करू शकतात. एकाच वेळी घेतल्यास कॅल्शियम, लोह आणि मॅग्नेशियम थायरॉईड औषधांचे आणि काही अँटीबायोटिक्सचे शोषण रोखू शकतात. उच्च डोसमध्ये फिश ऑइल आणि काही हर्बल उत्पादने रक्त पातळ करणाऱ्या औषधांचा प्रभाव वाढवू शकतात. केसांच्या आणि नखांच्या उत्पादनांमध्ये सामान्य असलेला उच्च डोसचा बायोटिन काही प्रयोगशाळा चाचण्यांमध्ये त्रुटी आणू शकतो, त्यामुळे रक्त तपासणीपूर्वी प्रयोगशाळेला सांगा.

लेबल नीट वाचल्याने हे संभाषण जलद होते. जर तुम्ही अचूक घटक, रूप आणि प्रमाण दाखवू शकलात, तर फार्मासिस्ट तुम्हाला सामान्य चेतावणीऐवजी विशिष्ट उत्तर देऊ शकतो. प्रोपायटरी ब्लेंड्सपेक्षा पूर्ण खुलासा असलेली उत्पादने निवडण्याचे हे आणखी एक कारण आहे.

वापराच्या सूचना, चेतावण्या आणि “सुचवलेला वापर” चा नेमका अर्थ काय आहे

“सुचवलेला वापर” (Suggested Use) ही ओळ उत्पादकाची डोसिंग सूचना आहे, वैद्यकीय प्रिस्क्रिप्शन नाही. पॅनेलवरील प्रमाण किती युनिट्स मिळून बनते आणि कधीकधी ते कधी घ्यावे हे ती सांगते. चेतावणी विभाग उत्पादन कोणी वापरू नये याची यादी देतो, जरी चेतावणी नसणे हे उत्पादन तुमच्यासाठी सुरक्षित असल्याचे सिद्ध करत नाही.

सर्व्हिंगच्या आकाराशी पडताळणी करून वापरण्याच्या सूचना वाचा. जेव्हा पॅनेल एक कॅप्सूलचे सर्व्हिंग दर्शवते आणि सूचना “दररोज एक ते तीन कॅप्सूल घ्या” असे सांगत असतात, तेव्हा तुमचे सेवन पॅनेल जे दाखवते त्याच्या तिप्पट असू शकते. ती श्रेणी हर्बल आणि मशरूम उत्पादनांवर सामान्य आहे, आणि कॅफिन, व्हिटॅमिन A, लोह किंवा इतर घटक जिथे जास्त असणे चांगले नसते अशा कशासाठीही ती सर्वाधिक महत्त्वाची ठरते.

चेतावण्या मोठ्या प्रमाणात बदलतात कारण मोजक्याच अनिवार्य आहेत. लोहयुक्त सप्लिमेंट्सवर मुलांमध्ये चुकून होणाऱ्या ओव्हरडोसविषयी विशिष्ट चेतावणी असणे आवश्यक आहे, जी दुर्मीळ अनिवार्य चेतावण्यांपैकी एक आहे. त्यापलीकडे, कशाचा समावेश करायचा हे कंपन्या ठरवतात. एक विचारपूर्वक तयार केलेले लेबल गर्भधारणा, स्तनपान, औषधांचा वापर आणि आगामी शस्त्रक्रियेचा उल्लेख करेल. उत्तेजक घटक किंवा रक्त पातळ करणाऱ्या औषधी वनस्पती असलेल्या उत्पादनावर कोणत्याही चेतावण्या नसलेले लेबल हे एक लक्षण आहे की कंपनीने ते कोण खरेदी करते याबद्दल गांभीर्याने विचार केलेला नाही.

“अन्नासोबत घ्या” यासारख्या वेळेच्या सूचनांना सहसा कारण असते. चरबीत विरघळणारी जीवनसत्त्वे (fat-soluble vitamins) आणि फिश ऑइल अन्नासोबत चांगले शोषले जातात, लोह रिकाम्या पोटी उत्तम प्रकारे शोषले जाते परंतु अन्नासोबत घेतल्यास ते अनेकदा अधिक चांगल्या प्रकारे सहन होते, आणि काही खनिजे एकटी घेतल्यास पोट बिघडवतात. लेबलवर कोणतेही मार्गदर्शन नसल्यास, फार्मासिस्ट तुम्हाला त्या घटकासाठीची नेहमीची पद्धत सांगू शकतो.

गमीज, पावडर आणि पेये: तपासण्यासाठी अतिरिक्त ओळी

गमीज, चावण्याच्या गोळ्या (च्यूएबल्स), पावडर आणि पातळ पदार्थांमध्ये (लिक्विड्स) बर्‍याचदा सप्लिमेंट फॅक्ट्स पॅनेलवर कॅलरीज, एकूण कार्बोहायड्रेट आणि अ‍ॅडेड शुगर्सची यादी असते. त्या ओळी आणि “इतर घटक” (Other Ingredients) मधील स्वीटनर तपासा. विशेषतः गमीजमध्ये सक्रिय घटकांचे प्रमाण कमी असते कारण या स्वरूपात कमी घटक मावू शकतात.

एका सामान्य गमीमध्ये प्रति सर्व्हिंग काही ग्रॅम साखर किंवा शुगर अल्कोहोल असते. दिवसाला दोन किंवा चार गमीज घेतल्यास हे प्रमाण वाढते, आणि सॉर्बिटॉल किंवा माल्टिटॉल सारखी शुगर अल्कोहोल काही लोकांमध्ये पोट फुगणे किंवा जुलाब होण्यास कारणीभूत ठरू शकतात. गमीज त्यांच्या शेल्फ लाइफदरम्यान लेबलवरील प्रमाणापेक्षा कमी-जास्त होण्यासाठी देखील ओळखल्या जातात, कारण दमट, उबदार गमी मॅट्रिक्समध्ये जीवनसत्त्वांचे विघटन होऊ शकते, त्यामुळे या स्वरूपात थर्ड-पार्टी सील असणे विशेषतः उपयुक्त ठरते.

पावडरमुळे एक वेगळा प्रश्न निर्माण होतो: स्कूपची अचूकता. पॅनेलवरील प्रमाण नमूद केलेल्या वजनाच्या एका सपाट स्कूपवर (लेव्हल स्कूप) गृहीत धरलेले असते. जर पावडर तळाशी बसली किंवा तिच्या गुठळ्या झाल्या, तर भरलेला स्कूप (हीपिंग स्कूप) त्यापेक्षा खूप जास्त असू शकतो. क्रिएटिन किंवा मॅग्नेशियमसारख्या उच्च-डोस घटकांसाठी, एक स्वस्त किचन स्केल अंदाज लावण्याची गरज दूर करते. पेये आणि शॉट्समध्ये अनेकदा अनेक स्त्रोतांकडून कॅफीन असते, त्यामुळे समोर दर्शवलेली संख्या हीच एकूण संख्या आहे असे गृहीत धरण्यापूर्वी कॅफीन असलेल्या प्रत्येक घटकाची बेरीज करा.

उत्पादनांची तुलना करण्यासाठी NIH लेबल डेटाबेस वापरणे

NIH डाएटरी सप्लिमेंट लेबल डेटाबेस ही एक विनामूल्य सार्वजनिक साइट आहे जी सप्लिमेंट लेबल्सचा संपूर्ण मजकूर आणि प्रतिमा संचयित करते. तुम्ही घटक किंवा ब्रँडनुसार शोधू शकता, उत्पादनांमधील डोसेसची तुलना करू शकता आणि काळानुसार फॉर्म्युला कसा बदलला आहे हे पाहू शकता, हे सर्व काहीही न खरेदी करता करता येते.

एकाच श्रेणीतील अनेक उत्पादनांची तुलना करण्यासाठी हे विशेषतः उपयुक्त आहे. “मॅग्नेशियम ग्लायसिनेट” सारखा घटक शोधा आणि तुम्ही प्रति सर्व्हिंग डोस, सर्व्हिंगचा आकार आणि इतर घटकांसाठी डझनभर लेबल्स तपासू शकता. एखादे उत्पादन गुपचूप रिफॉर्म्युलेट (पुनर्निर्मित) केले गेले होते की नाही हे पाहण्यासाठी तुम्ही लेबलची जुनी आवृत्ती देखील तपासू शकता. लॅब चाचण्यांमध्ये काय आढळले हे डेटाबेस दर्शवत नाही, तर लेबल्सवर काय नमूद आहे ते दर्शवतो, म्हणूनच थर्ड-पार्टी चाचणी निकालांसोबत याची चांगली सांगड घातली जाते (Betz et al., 2018, J Nutr).

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

सप्लिमेंट फॅक्ट्स आणि न्यूट्रिशन फॅक्ट्समध्ये काय फरक आहे?

सप्लिमेंट फॅक्ट्स हे डाएटरी सप्लिमेंट्स म्हणून विकल्या जाणार्‍या उत्पादनांवर दिसते, आणि न्यूट्रिशन फॅक्ट्स हे पारंपारिक खाद्यपदार्थांवर दिसते. सप्लिमेंट पॅनेलवर वनस्पती घटकांचा (बॉटनिकल इंग्रिडिएंट्स) स्त्रोत किंवा वनस्पतीचा भाग सूचीबद्ध करणे आवश्यक असते आणि ज्या घटकांना डेली व्हॅल्यू नाही अशा घटकांची यादी करण्याची अनुमती देते. प्रोटीन बार आणि काही पावडर यांसारखी उत्पादने कोणत्याही प्रकारे विकली जाऊ शकतात, त्यामुळे पॅनेलवरून कंपनीने कोणत्या नियमांचा संच निवडला आहे हे समजते.

सप्लिमेंटवर “फार्मास्युटिकल ग्रेड” चा काही अर्थ असतो का?

सप्लिमेंट लेबल्सवर “फार्मास्युटिकल ग्रेड” साठी कोणतीही FDA व्याख्या नाही आणि कोणतीही एजन्सी त्या दाव्याची तपासणी करत नाही. याचा अर्थ कच्चा माल USP मोनोग्राफ मानकांची पूर्तता करतो असा असू शकतो, परंतु एखाद्या स्वतंत्र कार्यक्रमाने उत्पादनाची पडताळणी केली असेल तरच तुम्ही त्यावर विश्वास ठेवू शकता.

काही प्रमाण mcg मध्ये आणि इतर mg मध्ये का असतात?

जीवनसत्त्व B12, जीवनसत्त्व D, सेलेनियम आणि जीवनसत्त्व K यांसारखी सूक्ष्म प्रमाणात लागणारी पोषक तत्त्वे मायक्रोग्रॅममध्ये सूचीबद्ध केली जातात. एक मिलीग्रॅम म्हणजे 1,000 मायक्रोग्रॅम. जीवनसत्त्व D अनेकदा mcg आणि IU दोन्हीमध्ये दाखवले जाते; 25 mcg म्हणजे 1,000 IU.

Amazon वरील सप्लिमेंट लेबल्स विश्वासार्ह आहेत का?

Amazon या श्रेणीतील विक्रेत्यांना कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक करते, परंतु ज्या 2022 च्या अभ्यासात 30 पैकी केवळ 13 उत्पादने त्यांच्या लेबल्सशी जुळत असल्याचे आढळले, त्यांनी प्रत्येक नमुना Amazon वरून खरेदी केला होता (Crawford et al., 2022, JAMA Netw Open). तुम्ही इतरत्र वापरता त्याप्रमाणेच तपासण्या येथेही लागू करा: संपूर्ण डोस प्रकटीकरण, एक पडताळणीयोग्य सील किंवा प्रमाणपत्र, आणि निर्मात्याचा खरा पत्ता.

“स्टँडर्डाइज्ड एक्स्ट्रॅक्ट” म्हणजे काय?

याचा अर्थ असा की एखाद्या मार्कर कंपाऊंडची ठराविक टक्केवारी समाविष्ट करण्यासाठी अर्कावर प्रक्रिया केली जाते आणि चाचणी केली जाते, जसे की “अश्वगंधा रूट एक्स्ट्रॅक्ट स्टँडर्डाइज्ड टू 5% विदानोलाइड्स”. कच्च्या वनस्पतींमध्ये बॅचनुसार फरक असतो, त्यामुळे स्टँडर्डायझेशनमुळेच तुम्ही क्लिनिकल ट्रायलसोबत उत्पादनाची तुलना करू शकता. जर तुम्ही ashwagandha capsules खरेदी करत असाल, तर टक्केवारी आणि वापरलेला वनस्पतीचा भाग दोन्ही तपासा.

संदर्भ

1. Crawford C, Avula B, Lindsey AT, et al. Analysis of Select Dietary Supplement Products Marketed to Support or Boost the Immune System. JAMA Netw Open. 2022;5(8):e2226040. PubMed 35947382
2. Firoz M, Graber M. Bioavailability of US commercial magnesium preparations. Magnes Res. 2001;14(4):257-62. PubMed 11794633
3. Jordan CR, Harris CM, Miranda MI, et al. Labeling compliance and online claims for Ayurvedic herbal supplements on the U.S. market associated with the purported treatment of COVID-19. Food Control. 2023;148:109673. PubMed 36778101
4. Gabriels G, Lambert M. Nutritional supplement products: Does the label information influence purchasing decisions for the physically active?. Nutr J. 2013;12:133. PubMed 24088193
5. Green GA, Catlin DH, Starcevic B. Analysis of over-the-counter dietary supplements. Clin J Sport Med. 2001;11(4):254-9. PubMed 11753063
6. Feskanich D, Singh V, Willett WC, et al. Vitamin A intake and hip fractures among postmenopausal women. JAMA. 2002;287(1):47-54. PubMed 11754708
7. Tucker J, Fischer T, Upjohn L, et al. Unapproved Pharmaceutical Ingredients Included in Dietary Supplements Associated With US Food and Drug Administration Warnings. JAMA Netw Open. 2018;1(6):e183337. PubMed 30646238
8. Cohen PA, Maller G, DeSouza R, et al. Presence of banned drugs in dietary supplements following FDA recalls. JAMA. 2014;312(16):1691-3. PubMed 25335153
9. Newmaster SG, Grguric M, Shanmughanandhan D, et al. DNA barcoding detects contamination and substitution in North American herbal products. BMC Med. 2013;11:222. PubMed 24120035
10. Betz JM, Rimmer CA, Saldanha LG, et al. Challenges in Developing Analytically Validated Laboratory-Derived Dietary Supplement Databases. J Nutr. 2018;148(suppl_2):1406S-1412S. PubMed 31505676
11. Geller AI, Shehab N, Weidle NJ, et al. Emergency Department Visits for Adverse Events Related to Dietary Supplements. N Engl J Med. 2015;373(16):1531-40. PubMed 26465986
12. 21 CFR 101.36 (official source). www.ecfr.gov
13. Dietary Supplement Labeling Guide (official source). www.fda.gov
14. Food Allergen Labeling and Consumer Protection Act (official source). www.fda.gov
15. 21 CFR 101.3 (official source). www.ecfr.gov
16. warning letter database (official source). www.fda.gov
17. 21 CFR 101.93 (official source). www.ecfr.gov
18. Dietary Supplement Label Database (official source). dsld.od.nih.gov